Yöntem kartı · Uzamsal düşünme

Ayna mı, değil mi?.

Döndürülmüş harf ve şekillere bak: normal mi, yoksa aynadaki görüntüsü mü? Olabildiğince hızlı ve doğru cevapla.

Deneye git2 dk sürer3 gerçek ilk cevap

Özgün çalışma

  1. Shepard, R. N., & Metzler, J. (1971). Mental rotation of three-dimensional objects. Science, 171(3972), 701–703. Kaynak
  2. Cooper, L. A., & Shepard, R. N. (1973). Chronometric studies of the rotation of mental images. In W. G. Chase (Ed.), Visual information processing (pp. 75–176). Academic Press. Kaynak
  3. Quan, C., Li, C., Xue, J., Yue, J., & Zhang, C. (2017). Mirror-normal difference in the late phase of mental rotation: An ERP study. PLOS ONE, 12(9), e0184963. Kaynak
  4. Voyer, D., Voyer, S., & Bryden, M. P. (1995). Magnitude of sex differences in spatial abilities: A meta-analysis and consideration of critical variables. Psychological Bulletin, 117(2), 250–270. Kaynak
  5. Voyer, D. (2011). Time limits and gender differences on paper-and-pencil tests of mental rotation: A meta-analysis. Psychonomic Bulletin & Review, 18(2), 267–277. Kaynak
  6. Uttal, D. H., Meadow, N. G., Tipton, E., Hand, L. L., Alden, A. R., Warren, C., & Newcombe, N. S. (2013). The malleability of spatial skills: A meta-analysis of training studies. Psychological Bulletin, 139(2), 352–402. Kaynak
  7. Cooper, L. A. (1975). Mental rotation of random two-dimensional shapes. Cognitive Psychology, 7(1), 20–43. Kaynak

Uyarlamamız

Cooper ve Shepard'ın (1973) tek uyaranlı normal-ayna ayrımı görevi. 1. elde 8 denemede asimetrik bir harf (F, G, J, R) 0°, 60°, 120° ya da 180° döndürülmüş olarak, normal ya da ayna görüntüsü biçiminde gösterilir ve 'Normal' ya da 'Ayna' düğmesine basılır. 2. elde aynı görev karelerden oluşan iki boyutlu şekillerle, 3. elde 0° ile 300° arasında değişen açılarla ve deneme başına 3 saniye sınırla yapılır.

Özgün çalışmadan farklar

  • Shepard ve Metzler'in (1971) üç boyutlu nesneleri yerine harfler ve düz şekiller kullanılır.
  • Her elde 8 deneme vardır; açı başına deneme sayısı azdır.
  • Dokunmatik ekran gecikmesi ve cihaz farkları süreleri etkiler.

Ölçülen değişkenler

Açık veri dosyasındaki sütunlar. Liste biçimindeki alanlar numaralı sütunlara açılır (örneğin rt_60, est_3); JSON sütunlarında yalnızca sayılar ve sabit uyaran adları bulunur.

SütunTürAçıklama
rt_0number1. el: açıya göre doğru cevapların ortanca tepki süresi (ms); sütun sonundaki sayı açıdır (0, 60, 120, 180). (0)
rt_60number1. el: açıya göre doğru cevapların ortanca tepki süresi (ms); sütun sonundaki sayı açıdır (0, 60, 120, 180). (60)
rt_120number1. el: açıya göre doğru cevapların ortanca tepki süresi (ms); sütun sonundaki sayı açıdır (0, 60, 120, 180). (120)
rt_180number1. el: açıya göre doğru cevapların ortanca tepki süresi (ms); sütun sonundaki sayı açıdır (0, 60, 120, 180). (180)
accnumber1. el: doğruluk oranı (0–1).
rt_slopenumber1. el: 180° ile 0° ortanca süreleri arasındaki fark (ms); zihinsel döndürmenin kaba bir ölçüsü.
shapes_accnumber2. el (şekiller): doğruluk oranı.
shapes_rtnumber2. el: doğru cevapların ortanca süresi (ms).
hard_accnumber3. el (3 saniye sınırlı, 0°–300°): doğruluk oranı.
hard_rtnumber3. el: doğru cevapların ortanca süresi (ms).
hard_timeoutsinteger3. el: süre dolduğu için kaçırılan deneme sayısı.
Her dosyada bulunan ortak sütunlar (14)
row_idstringSatır kodu. Her sürümde yeniden ve rastgele üretilir; kişiyi tanımlamaz, sürümler ya da deneyler arasında eşleştirilemez.
experimentstringDeneyin kısa adı (adres kısaltması).
experiment_versionintegerCevap biçiminin sürümü. Biçim değişen deneylerde yalnızca güncel biçim yayımlanır.
dateYYYY-MM-DD | YYYY-Www | YYYY-MMCevabın verildiği gün (İstanbul saati). Aynı gün, dil ve cihazda 5 kişiden az cevap varsa ISO haftasına, o da yetmezse aya kabalaştırılır.
date_precisionday | week | monthdate sütununun inceliği.
langtr | en | (boş)Arayüz dili. Dil kaydı Ekim 2026’nın ilk haftasında başladı; daha önceki cevaplarda yalnızca uyaranı dile bağlı deneylerde bilinir, bilinmiyorsa boş.
devicedesktop | mobile | tablet | (boş)Tarayıcının tanıttığı cihaz sınıfı (yalnızca sınıf; tarayıcı bilgisi saklanmaz ve yayımlanmaz).
sourcesite | embedCevabın geldiği yer: balabs sitesi ya da başka bir sitede gömülü deney. Gömen sitenin adresi yayımlanmaz.
modefree | daily | challenge | race | session | (boş)Puanlı deneylerde oynama biçimi: serbest, günün turu, meydan okuma, yarış odası, deney oturumu. Puansız deneylerde ve biçimi saklanmayan eski cevaplarda boş.
color_visionnormal | rg | by | contrast | (boş)Renge dayalı deneylerde katılımcının seçtiği renk görüşü modu: normal, kırmızı-yeşil, mavi-sarı ya da yüksek kontrast. Modlarda uyaranlar farklı eksenlerde üretilir; karşılaştırmalar mod içinde yapılmalıdır. Diğer deneylerde boş.
first_play1Her satır bir deneğin bu deneydeki ilk oynayışıdır (her zaman 1). Tekrar oynayışlar yalnızca sıralama puanı olarak saklanır ve açık veriye girmez.
seen_beforeyes | no | unsure | (boş)Katılımcının bu deneyi ya da bilinen cevabını daha önce görüp görmediğine dair kendi beyanı (soran deneylerde).
duration_snumberDeneyin başından cevabın gönderilmesine kadar geçen süre, saniye (istemcide ölçülür, 0,1 s).
play_scorenumberİlk oynayışın sıralama puanı (puanlı deneylerde; tanımı yöntem kartında). Puansız deneylerde boş.

Dışlama ölçütleri

Ortancalara yalnızca doğru cevaplar ve 200 ms ve üstündeki tepkiler girer. Sunucu her açının ortancasını 200–8.000 ms ve doğruluğu 0–1 aralığında zorunlu tutar; eksik ya da aralık dışı gönderim reddedilir.

  • Yalnızca her deneğin bu deneydeki ilk cevabı; tekrar oynayışlar girmez.
  • Simülasyon satırları, botlar, engellenmiş ve örnek hesaplar girmez.
  • 3 Ekim 2026 öncesindeki cevaplar girmez (açık veri notunun yayında olduğu ilk gün).

Puanlama

Sıralama puanı: şans payından arındırılmış doğruluk ile hızın birleşimi: max(0, 2 × ortalama doğruluk − 1) × 100 × 1500 / max(400, açı ortancalarının ortancası). Ortalama doğruluk üç elin doğruluklarının ortalamasıdır. Yüksek olan daha iyi.

Sıralama ölçüsü: puan (yüksek daha iyi). Açık verideki play_score sütunu ilk oynayışın bu puanıdır.

Sürüm notları

  • Ekim 2026

    Sıralama puanı şans payından arındırıldı (doğruluk yerine 2 × doğruluk − 1, hızla birleşik); ilk oynayışların puanı saklı cevaplardan yeni formülle yeniden hesaplandı. Cevaplar değişmedi.

  • Ekim 2026

    Akla yatkınlık sınırları sıkılaştı: tahmin niteliğindeki çok hızlı yanıtlar (Stroop ve döndürmede 200 ms, tepkide 100 ms altı) istemcide ortancaya katılmıyor; sunucu daha kısa ortancaları reddediyor (önceki alt sınır 150 ms, tepkide 80 ms).

  • Ekim 2026

    Puanlı deneylerde oynama biçimi (serbest, günlük, meydan okuma, yarış, oturum) cevapla birlikte saklanmaya başladı; önceki cevaplarda mode sütunu boş.

  • Ekim 2026

    Arayüz dili (lang) cevapla birlikte saklanmaya başladı; önceki cevaplarda yalnızca uyaranları dile bağlı deneylerde biliniyor, ötekilerde boş.