Gölgedeki kare.
Gölgedeki bir karenin grisini, bağlamından ayırıp doğru kurabilir misin? Gözün ışığı mı ölçer, yüzeyi mi?
Özgün çalışma
- Adelson, E. H. (2000). Lightness perception and lightness illusions. In M. Gazzaniga (Ed.), The New Cognitive Neurosciences (2nd ed., pp. 339–351). MIT Press. Kaynak
- Adelson, E. H. (1993). Perceptual organization and the judgment of brightness. Science, 262(5142), 2042–2044. Kaynak
- Gilchrist, A., Kossyfidis, C., Bonato, F., Agostini, T., Cataliotti, J., Li, X., Spehar, B., Annan, V., & Economou, E. (1999). An anchoring theory of lightness perception. Psychological Review, 106(4), 795–834. Kaynak
- White, M. (1979). A new effect of pattern on perceived lightness. Perception, 8(4), 413–416. Kaynak
- Heinemann, E. G. (1955). Simultaneous brightness induction as a function of inducing- and test-field luminances. Journal of Experimental Psychology, 50(2), 89–96. Kaynak
- Kingdom, F., & Moulden, B. (1991). White's effect and assimilation. Vision Research, 31(1), 151–159. Kaynak
- Blakeslee, B., & McCourt, M. E. (1999). A multiscale spatial filtering account of the White effect, simultaneous brightness contrast and grating induction. Vision Research, 39(26), 4361–4377. Kaynak
- Kingdom, F. A. A. (2011). Lightness, brightness and transparency: A quarter century of new ideas, captivating demonstrations and unrelenting controversy. Vision Research, 51(7), 652–673. Kaynak
Uyarlamamız
Açıklık algısı yanılsamalarında (Adelson, 2000) bir eşleştirme görevi. Altı elin her birinde bu deney için çizilmiş bir sahnede bir karenin grisi, nötr gri (L* 50) zeminde duran bir kare kaydırıcıyla ayarlanarak eşlenir. Üç yanılsama (gölge, eşzamanlı karşıtlık, White yanılsaması) ikişer elde gelir: bir elde hedef bağlamda açık, öbüründe koyu görünmelidir. Hedef L* her elde 40–58 arasındadır.
Özgün çalışmadan farklar
- Ekranlar kalibre değildir; gri tonlar standart sRGB eğrisiyle hesaplanır.
- Sahneler fotoğraf değil, bu deney için çizilmiş görüntülerdir.
Ölçülen değişkenler
Açık veri dosyasındaki sütunlar. Liste biçimindeki alanlar numaralı sütunlara açılır (örneğin rt_60, est_3); JSON sütunlarında yalnızca sayılar ve sabit uyaran adları bulunur.
| Sütun | Tür | Açıklama |
|---|---|---|
r | JSON | Eller: [[sahne (0 gölge+, 1 karşıtlık+, 2 White+, 3 gölge−, 4 karşıtlık−, 5 White−), hedef L*, cevap L*, süre ms] × 6]. |
pts_1 | number | Elde puan (0–10): 10 / (1 + (|cevap − hedef| / 8)^1,6). (1. öğe) |
pts_2 | number | Elde puan (0–10): 10 / (1 + (|cevap − hedef| / 8)^1,6). (2. öğe) |
pts_3 | number | Elde puan (0–10): 10 / (1 + (|cevap − hedef| / 8)^1,6). (3. öğe) |
pts_4 | number | Elde puan (0–10): 10 / (1 + (|cevap − hedef| / 8)^1,6). (4. öğe) |
pts_5 | number | Elde puan (0–10): 10 / (1 + (|cevap − hedef| / 8)^1,6). (5. öğe) |
pts_6 | number | Elde puan (0–10): 10 / (1 + (|cevap − hedef| / 8)^1,6). (6. öğe) |
points | number | Toplam puan (0–60). |
dl_1 | number | Sahne sırasına göre (0–5) işaretli sapma: cevap L* − hedef L*. (1. öğe) |
dl_2 | number | Sahne sırasına göre (0–5) işaretli sapma: cevap L* − hedef L*. (2. öğe) |
dl_3 | number | Sahne sırasına göre (0–5) işaretli sapma: cevap L* − hedef L*. (3. öğe) |
dl_4 | number | Sahne sırasına göre (0–5) işaretli sapma: cevap L* − hedef L*. (4. öğe) |
dl_5 | number | Sahne sırasına göre (0–5) işaretli sapma: cevap L* − hedef L*. (5. öğe) |
dl_6 | number | Sahne sırasına göre (0–5) işaretli sapma: cevap L* − hedef L*. (6. öğe) |
mag_shadow | number | Yanılsamanın büyüklüğü: '+' ve '−' sahnelerinin sapma farkı (L* birimi); sütun sonundaki ad yanılsamadır. (shadow) |
mag_contrast | number | Yanılsamanın büyüklüğü: '+' ve '−' sahnelerinin sapma farkı (L* birimi); sütun sonundaki ad yanılsamadır. (contrast) |
mag_white | number | Yanılsamanın büyüklüğü: '+' ve '−' sahnelerinin sapma farkı (L* birimi); sütun sonundaki ad yanılsamadır. (white) |
ill | number | Üç yanılsama büyüklüğünün ortalaması. |
fooled | integer | Büyüklüğü 4 L*'yi aşan yanılsama sayısı (0–3). |
Her dosyada bulunan ortak sütunlar (14)
row_id | string | Satır kodu. Her sürümde yeniden ve rastgele üretilir; kişiyi tanımlamaz, sürümler ya da deneyler arasında eşleştirilemez. |
experiment | string | Deneyin kısa adı (adres kısaltması). |
experiment_version | integer | Cevap biçiminin sürümü. Biçim değişen deneylerde yalnızca güncel biçim yayımlanır. |
date | YYYY-MM-DD | YYYY-Www | YYYY-MM | Cevabın verildiği gün (İstanbul saati). Aynı gün, dil ve cihazda 5 kişiden az cevap varsa ISO haftasına, o da yetmezse aya kabalaştırılır. |
date_precision | day | week | month | date sütununun inceliği. |
lang | tr | en | (boş) | Arayüz dili. Dil kaydı Ekim 2026’nın ilk haftasında başladı; daha önceki cevaplarda yalnızca uyaranı dile bağlı deneylerde bilinir, bilinmiyorsa boş. |
device | desktop | mobile | tablet | (boş) | Tarayıcının tanıttığı cihaz sınıfı (yalnızca sınıf; tarayıcı bilgisi saklanmaz ve yayımlanmaz). |
source | site | embed | Cevabın geldiği yer: balabs sitesi ya da başka bir sitede gömülü deney. Gömen sitenin adresi yayımlanmaz. |
mode | free | daily | challenge | race | session | (boş) | Puanlı deneylerde oynama biçimi: serbest, günün turu, meydan okuma, yarış odası, deney oturumu. Puansız deneylerde ve biçimi saklanmayan eski cevaplarda boş. |
color_vision | normal | rg | by | contrast | (boş) | Renge dayalı deneylerde katılımcının seçtiği renk görüşü modu: normal, kırmızı-yeşil, mavi-sarı ya da yüksek kontrast. Modlarda uyaranlar farklı eksenlerde üretilir; karşılaştırmalar mod içinde yapılmalıdır. Diğer deneylerde boş. |
first_play | 1 | Her satır bir deneğin bu deneydeki ilk oynayışıdır (her zaman 1). Tekrar oynayışlar yalnızca sıralama puanı olarak saklanır ve açık veriye girmez. |
seen_before | yes | no | unsure | (boş) | Katılımcının bu deneyi ya da bilinen cevabını daha önce görüp görmediğine dair kendi beyanı (soran deneylerde). |
duration_s | number | Deneyin başından cevabın gönderilmesine kadar geçen süre, saniye (istemcide ölçülür, 0,1 s). |
play_score | number | İlk oynayışın sıralama puanı (puanlı deneylerde; tanımı yöntem kartında). Puansız deneylerde boş. |
Dışlama ölçütleri
Sunucu altı sahnenin her birinin bir kez geldiğini ve değerlerin aralıkta olduğunu doğrular.
- Yalnızca her deneğin bu deneydeki ilk cevabı; tekrar oynayışlar girmez.
- Simülasyon satırları, botlar, engellenmiş ve örnek hesaplar girmez.
- 3 Ekim 2026 öncesindeki cevaplar girmez (açık veri notunun yayında olduğu ilk gün).
Puanlama
Sıralama puanı: toplam puan (0–60); yüksek olan daha iyi.
Sıralama ölçüsü: gri gözü (yüksek daha iyi). Açık verideki play_score sütunu ilk oynayışın bu puanıdır.
Sürüm notları
- Ekim 2026
Arayüz dili (lang) cevapla birlikte saklanmaya başladı; önceki cevaplarda yalnızca uyaranları dile bağlı deneylerde biliniyor, ötekilerde boş.