Kalem dişte.
Ağzında bir kalemle dört karikatüre puan verebilir misin?
Özgün çalışma
- Strack, F., Martin, L. L., & Stepper, S. (1988). Inhibiting and facilitating conditions of the human smile: A nonobtrusive test of the facial feedback hypothesis. Journal of Personality and Social Psychology, 54(5), 768–777. Kaynak
- Wagenmakers, E.-J., Beek, T., Dijkhoff, L., Gronau, Q. F., Acosta, A., Adams, R. B., Jr., … Zwaan, R. A. (2016). Registered Replication Report: Strack, Martin, & Stepper (1988). Perspectives on Psychological Science, 11(6), 917–928. Kaynak
- Strack, F. (2016). Reflection on the smiling Registered Replication Report. Perspectives on Psychological Science, 11(6), 929–930. Kaynak
- Noah, T., Schul, Y., & Mayo, R. (2018). When both the original study and its failed replication are correct: Feeling observed eliminates the facial-feedback effect. Journal of Personality and Social Psychology, 114(5), 657–664. Kaynak
- Coles, N. A., Larsen, J. T., & Lench, H. C. (2019). A meta-analysis of the facial feedback literature: Effects of facial feedback on emotional experience are small and variable. Psychological Bulletin, 145(6), 610–651. Kaynak
- Marsh, A. A., Rhoads, S. A., & Ryan, R. M. (2019). A multi-semester classroom demonstration yields evidence in support of the facial feedback effect. Emotion, 19(8), 1500–1504. Kaynak
- Coles, N. A., March, D. S., Marmolejo-Ramos, F., Larsen, J. T., Arinze, N. C., Ndukaihe, I. L. G., … Liuzza, M. T. (2022). A multi-lab test of the facial feedback hypothesis by the Many Smiles Collaboration. Nature Human Behaviour, 6(12), 1731–1742. Kaynak
Uyarlamamız
Strack, Martin ve Stepper'ın (1988) yüz geri bildirimi deneyinin evde, gözetimsiz uyarlaması. Katılımcılar kişiye özel tohumla iki gruba ayrılır: kalemi yatay olarak dişlerinin arasında (gülümsemeye benzer) ya da yalnızca dudaklarıyla (gülümsemeyi zorlaştıran) tutarlar; kimseye gülümse ya da somurt denmez. Kalem ağızdayken balabs için çizilmiş dört özgün karikatür tohumla karışık sırayla 0–9 arasında puanlanır. Sonra kalemin tutulup tutulamadığı, karikatürlerin anlaşılıp anlaşılmadığı ve deneyin neyi ölçtüğü sorulur.
Özgün çalışmadan farklar
- Kalemin doğru tutulup tutulmadığını kimse görmez; yalnızca bildirime güvenilir.
- Karikatürler özgün Far Side karikatürleri değil, bu deney için çizilmiş karikatürlerdir.
- Sayfa adı ve sorular bazı katılımcılara deneyin amacını sezdirebilir.
Ölçülen değişkenler
Açık veri dosyasındaki sütunlar. Liste biçimindeki alanlar numaralı sütunlara açılır (örneğin rt_60, est_3); JSON sütunlarında yalnızca sayılar ve sabit uyaran adları bulunur.
| Sütun | Tür | Açıklama |
|---|---|---|
cond | teeth | lips | Grup: teeth = dişler arasında, lips = dudaklarla. |
pen | integer | Kalem ya da benzeri bir nesne kullandı mı (1 = evet). |
ratings | JSON | Karikatür puanları: [[karikatür, 0–9] × 4], gösterim sırasıyla (penguin, pizza, cloud, maze). |
hold | all | most | few | Kalemi tarif edildiği gibi tutabildi mi (all = hep, most = çoğunlukla, few = pek değil). |
understood | yes | some | no | Karikatürleri anladı mı (yes | some | no). |
guess | pen | read | taste | dk | Deneyin ne ölçtüğü tahmini (pen = kalemin etkisi, read = okuma, taste = mizah zevki, dk = bilmiyorum). |
mean | number | Dört puanın ortalaması. |
valid | 0 | 1 | Ana karşılaştırmaya girer mi: kalem kullandı, kalemi tutabildi, karikatürleri anladı ve amacı 'kalem' diye tahmin etmedi. |
Her dosyada bulunan ortak sütunlar (14)
row_id | string | Satır kodu. Her sürümde yeniden ve rastgele üretilir; kişiyi tanımlamaz, sürümler ya da deneyler arasında eşleştirilemez. |
experiment | string | Deneyin kısa adı (adres kısaltması). |
experiment_version | integer | Cevap biçiminin sürümü. Biçim değişen deneylerde yalnızca güncel biçim yayımlanır. |
date | YYYY-MM-DD | YYYY-Www | YYYY-MM | Cevabın verildiği gün (İstanbul saati). Aynı gün, dil ve cihazda 5 kişiden az cevap varsa ISO haftasına, o da yetmezse aya kabalaştırılır. |
date_precision | day | week | month | date sütununun inceliği. |
lang | tr | en | (boş) | Arayüz dili. Dil kaydı Ekim 2026’nın ilk haftasında başladı; daha önceki cevaplarda yalnızca uyaranı dile bağlı deneylerde bilinir, bilinmiyorsa boş. |
device | desktop | mobile | tablet | (boş) | Tarayıcının tanıttığı cihaz sınıfı (yalnızca sınıf; tarayıcı bilgisi saklanmaz ve yayımlanmaz). |
source | site | embed | Cevabın geldiği yer: balabs sitesi ya da başka bir sitede gömülü deney. Gömen sitenin adresi yayımlanmaz. |
mode | free | daily | challenge | race | session | (boş) | Puanlı deneylerde oynama biçimi: serbest, günün turu, meydan okuma, yarış odası, deney oturumu. Puansız deneylerde ve biçimi saklanmayan eski cevaplarda boş. |
color_vision | normal | rg | by | contrast | (boş) | Renge dayalı deneylerde katılımcının seçtiği renk görüşü modu: normal, kırmızı-yeşil, mavi-sarı ya da yüksek kontrast. Modlarda uyaranlar farklı eksenlerde üretilir; karşılaştırmalar mod içinde yapılmalıdır. Diğer deneylerde boş. |
first_play | 1 | Her satır bir deneğin bu deneydeki ilk oynayışıdır (her zaman 1). Tekrar oynayışlar yalnızca sıralama puanı olarak saklanır ve açık veriye girmez. |
seen_before | yes | no | unsure | (boş) | Katılımcının bu deneyi ya da bilinen cevabını daha önce görüp görmediğine dair kendi beyanı (soran deneylerde). |
duration_s | number | Deneyin başından cevabın gönderilmesine kadar geçen süre, saniye (istemcide ölçülür, 0,1 s). |
play_score | number | İlk oynayışın sıralama puanı (puanlı deneylerde; tanımı yöntem kartında). Puansız deneylerde boş. |
Dışlama ölçütleri
Sunucu grubu, dört karikatürün her birinin bir kez puanlandığını ve soruların cevaplarını zorunlu tutar; 'valid' ölçütünü kendisi hesaplar. Ana karşılaştırmada yalnızca valid = 1 oynayışlar kullanılır (Wagenmakers ve arkadaşları, 2016 tekrarındaki gibi).
- Yalnızca her deneğin bu deneydeki ilk cevabı; tekrar oynayışlar girmez.
- Simülasyon satırları, botlar, engellenmiş ve örnek hesaplar girmez.
- 3 Ekim 2026 öncesindeki cevaplar girmez (açık veri notunun yayında olduğu ilk gün).
Puanlama
Bu deney sıralama puanı kullanmaz. Ana ölçü iki grubun ortalama komiklik puanı farkıdır.
Sürüm notları
- Ekim 2026
Arayüz dili (lang) cevapla birlikte saklanmaya başladı; önceki cevaplarda yalnızca uyaranları dile bağlı deneylerde biliniyor, ötekilerde boş.