Kavanozda kaç şeker var?.
Kavanozdaki şekerleri saymadan, kaç tane olduğunu tahmin et ve yaz.
Özgün çalışma
- Galton, F. (1907). Vox populi. Nature, 75(1949), 450–451. Kaynak
- Galton, F. (1907). The ballot-box. Nature, 75(1952), 509–510. Kaynak
- Lorenz, J., Rauhut, H., Schweitzer, F., & Helbing, D. (2011). How social influence can undermine the wisdom of crowd effect. Proceedings of the National Academy of Sciences, 108(22), 9020–9025. Kaynak
- Kao, A. B., Berdahl, A. M., Hartnett, A. T., Lutz, M. J., Bak-Coleman, J. B., Ioannou, C. C., Giam, X., & Couzin, I. D. (2018). Counteracting estimation bias and social influence to improve the wisdom of crowds. Journal of the Royal Society Interface, 15(141), 20180130. Kaynak
- Izard, V., & Dehaene, S. (2008). Calibrating the mental number line. Cognition, 106(3), 1221–1247. Kaynak
- Treynor, J. L. (1987). Market efficiency and the bean jar experiment. Financial Analysts Journal, 43(3), 50–53. Kaynak
- Becker, J., Brackbill, D., & Centola, D. (2017). Network dynamics of social influence in the wisdom of crowds. Proceedings of the National Academy of Sciences, 114(26), E5070–E5076. Kaynak
- Yaniv, I., & Kleinberger, E. (2000). Advice taking in decision making: Egocentric discounting and reputation formation. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 83(2), 260–281. Kaynak
- Soll, J. B., & Larrick, R. P. (2009). Strategies for revising judgment: How (and how well) people use others' opinions. Journal of Experimental Psychology: Learning, Memory, and Cognition, 35(3), 780–805. Kaynak
Uyarlamamız
Galton'un (1907) kalabalık tahmini ile Lorenz ve arkadaşlarının (2011) sosyal etki tasarımının ekranda çizilmiş kavanozlarla uyarlaması. 1. elde sabit yerleşimli 487 şekerlik bir kavanoz, 2. elde farklı biçimli 1.240 şekerlik ikinci bir kavanoz tahmin edilir; giriş alanında örnek sayı yoktur. 3. elde önceki ziyaretçilerin 1. el tahminlerinin ortancası (kişinin kendisi hariç) gösterilir ve 1. kavanoz için yeni bir tahmin istenir. Gerçek sayılar 3. elden sonra açıklanır.
Özgün çalışmadan farklar
- Kavanoz ekrana çizilmiştir; derinlik yoktur ve ekran boyutu kişiden kişiye değişir.
- Sosyal bilgi tek bir değerdir (önceki tahminlerin ortancası); Lorenz ve arkadaşları tekrarlı turlarda farklı bilgi koşulları kullandı.
- Ödül yoktur.
Ölçülen değişkenler
Açık veri dosyasındaki sütunlar. Liste biçimindeki alanlar numaralı sütunlara açılır (örneğin rt_60, est_3); JSON sütunlarında yalnızca sayılar ve sabit uyaran adları bulunur.
| Sütun | Tür | Açıklama |
|---|---|---|
v | integer | 1. el: 1. kavanoz tahmini (gerçek sayı 487; ana ölçü). |
v2 | number | 2. el: 2. kavanoz tahmini (gerçek sayı 1.240). |
v1b | number | 3. el: kalabalık ortancasını gördükten sonra 1. kavanoz için yeni tahmin. |
woa | number | Sosyal bilgiye verilen ağırlık: (yeni tahmin − ilk tahmin) / (gösterilen ortanca − ilk tahmin); 0 = hiç kaymadı, 1 = tamamen ortancaya geçti; ortanca ilk tahmine eşitse 0. |
Her dosyada bulunan ortak sütunlar (14)
row_id | string | Satır kodu. Her sürümde yeniden ve rastgele üretilir; kişiyi tanımlamaz, sürümler ya da deneyler arasında eşleştirilemez. |
experiment | string | Deneyin kısa adı (adres kısaltması). |
experiment_version | integer | Cevap biçiminin sürümü. Biçim değişen deneylerde yalnızca güncel biçim yayımlanır. |
date | YYYY-MM-DD | YYYY-Www | YYYY-MM | Cevabın verildiği gün (İstanbul saati). Aynı gün, dil ve cihazda 5 kişiden az cevap varsa ISO haftasına, o da yetmezse aya kabalaştırılır. |
date_precision | day | week | month | date sütununun inceliği. |
lang | tr | en | (boş) | Arayüz dili. Dil kaydı Ekim 2026’nın ilk haftasında başladı; daha önceki cevaplarda yalnızca uyaranı dile bağlı deneylerde bilinir, bilinmiyorsa boş. |
device | desktop | mobile | tablet | (boş) | Tarayıcının tanıttığı cihaz sınıfı (yalnızca sınıf; tarayıcı bilgisi saklanmaz ve yayımlanmaz). |
source | site | embed | Cevabın geldiği yer: balabs sitesi ya da başka bir sitede gömülü deney. Gömen sitenin adresi yayımlanmaz. |
mode | free | daily | challenge | race | session | (boş) | Puanlı deneylerde oynama biçimi: serbest, günün turu, meydan okuma, yarış odası, deney oturumu. Puansız deneylerde ve biçimi saklanmayan eski cevaplarda boş. |
color_vision | normal | rg | by | contrast | (boş) | Renge dayalı deneylerde katılımcının seçtiği renk görüşü modu: normal, kırmızı-yeşil, mavi-sarı ya da yüksek kontrast. Modlarda uyaranlar farklı eksenlerde üretilir; karşılaştırmalar mod içinde yapılmalıdır. Diğer deneylerde boş. |
first_play | 1 | Her satır bir deneğin bu deneydeki ilk oynayışıdır (her zaman 1). Tekrar oynayışlar yalnızca sıralama puanı olarak saklanır ve açık veriye girmez. |
seen_before | yes | no | unsure | (boş) | Katılımcının bu deneyi ya da bilinen cevabını daha önce görüp görmediğine dair kendi beyanı (soran deneylerde). |
duration_s | number | Deneyin başından cevabın gönderilmesine kadar geçen süre, saniye (istemcide ölçülür, 0,1 s). |
play_score | number | İlk oynayışın sıralama puanı (puanlı deneylerde; tanımı yöntem kartında). Puansız deneylerde boş. |
Dışlama ölçütleri
Sunucu 1. eldeki tahmini 1–100.000 arasında tam sayı olarak kabul eder. Ek ellerin değerleri tarayıcıda toplanır. Tahmin dağılımı çarpık olduğundan analizde logaritmik ölçek ve ortanca öneririz.
- Yalnızca her deneğin bu deneydeki ilk cevabı; tekrar oynayışlar girmez.
- Simülasyon satırları, botlar, engellenmiş ve örnek hesaplar girmez.
- 3 Ekim 2026 öncesindeki cevaplar girmez (açık veri notunun yayında olduğu ilk gün).
Puanlama
Sıralama puanı: iki kavanozdaki logaritmik hatanın ortalamasından hesaplanan yüzde hata, exp(ortalama(|ln(tahmin / gerçek)|)) − 1, × 100; 2. kavanoz cevabı yoksa yalnızca 1. kavanoz. Düşük olan daha iyi.
Sıralama ölçüsü: tahmin hatası (düşük daha iyi). Açık verideki play_score sütunu ilk oynayışın bu puanıdır.
Sürüm notları
- Ekim 2026
Puanlı deneylerde oynama biçimi (serbest, günlük, meydan okuma, yarış, oturum) cevapla birlikte saklanmaya başladı; önceki cevaplarda mode sütunu boş.
- Ekim 2026
Arayüz dili (lang) cevapla birlikte saklanmaya başladı; önceki cevaplarda yalnızca uyaranları dile bağlı deneylerde biliniyor, ötekilerde boş.