Yazı-tura bahsi.
Yazı gelirse 100 TL kaybedeceğin, tura gelirse X TL kazanacağın bir bahse X kaç olunca 'oynarım' dersin?
Özgün çalışma
- Kahneman, D., & Tversky, A. (1979). Prospect theory: An analysis of decision under risk. Econometrica, 47(2), 263–291. Kaynak
- Tversky, A., & Kahneman, D. (1992). Advances in prospect theory: Cumulative representation of uncertainty. Journal of Risk and Uncertainty, 5(4), 297–323. Kaynak
- Samuelson, P. A. (1963). Risk and uncertainty: A fallacy of large numbers. Scientia, 98, 108–113. Kaynak
- Redelmeier, D. A., & Tversky, A. (1992). On the framing of multiple prospects. Psychological Science, 3(3), 191–193. Kaynak
- Gächter, S., Johnson, E. J., & Herrmann, A. (2022). Individual-level loss aversion in riskless and risky choices. Theory and Decision, 92(3–4), 599–624. Kaynak
- Brown, A. L., Imai, T., Vieider, F. M., & Camerer, C. F. (2024). Meta-analysis of empirical estimates of loss aversion. Journal of Economic Literature, 62(2), 485–516. Kaynak
- Walasek, L., & Stewart, N. (2015). How to make loss aversion disappear and reverse: Tests of the decision by sampling origin of loss aversion. Journal of Experimental Psychology: General, 144(1), 7–11. Kaynak
Uyarlamamız
Kahneman ve Tversky'nin (1979) karma bahislerle kayıptan kaçınma ölçümünün sekiz bahisli uyarlaması. Her bahiste %50 olasılıkla 100 TL kaybedilir, %50 olasılıkla X TL kazanılır (X = 50, 100, 150, 200, 250, 300, 400, 600); bahisler kişi başına rastgele sırayla sunulur ve 'Oynarım' ya da 'Oynamam' denir. Son elde 150, 200 ve 300 TL'lik bahisler Samuelson'ın (1963) tartışmasındaki gibi 10'lu paket olarak sorulur.
Özgün çalışmadan farklar
- Para hipotetiktir.
- λ hesabı doğrusal fayda ve eşit olasılık ağırlığı varsayan basit bir yaklaşımdır.
- Sunulan kazanç aralığı λ'yı etkileyebilir (Walasek ve Stewart, 2015).
Ölçülen değişkenler
Açık veri dosyasındaki sütunlar. Liste biçimindeki alanlar numaralı sütunlara açılır (örneğin rt_60, est_3); JSON sütunlarında yalnızca sayılar ve sabit uyaran adları bulunur.
| Sütun | Tür | Açıklama |
|---|---|---|
accept | JSON | Her tek bahse karar: {"X": true = oynarım} (X = kazanç tutarı, TL). |
bundle | JSON | 10'lu paketlere karar: {"X": true = oynarım} (X = 150, 200, 300). |
lambda | number | Kayıp katsayısı (λ): kabul edilen bahislerden sunucuda hesaplanır (kural: kabul edilen bahis sayısı k ise eşik, en büyük k kazancın en küçüğüdür; λ = eşik / 100). Hiç bahis kabul edilmediyse 7 yazılır (λ > 6 anlamında, sansürlü değer). |
Her dosyada bulunan ortak sütunlar (14)
row_id | string | Satır kodu. Her sürümde yeniden ve rastgele üretilir; kişiyi tanımlamaz, sürümler ya da deneyler arasında eşleştirilemez. |
experiment | string | Deneyin kısa adı (adres kısaltması). |
experiment_version | integer | Cevap biçiminin sürümü. Biçim değişen deneylerde yalnızca güncel biçim yayımlanır. |
date | YYYY-MM-DD | YYYY-Www | YYYY-MM | Cevabın verildiği gün (İstanbul saati). Aynı gün, dil ve cihazda 5 kişiden az cevap varsa ISO haftasına, o da yetmezse aya kabalaştırılır. |
date_precision | day | week | month | date sütununun inceliği. |
lang | tr | en | (boş) | Arayüz dili. Dil kaydı Ekim 2026’nın ilk haftasında başladı; daha önceki cevaplarda yalnızca uyaranı dile bağlı deneylerde bilinir, bilinmiyorsa boş. |
device | desktop | mobile | tablet | (boş) | Tarayıcının tanıttığı cihaz sınıfı (yalnızca sınıf; tarayıcı bilgisi saklanmaz ve yayımlanmaz). |
source | site | embed | Cevabın geldiği yer: balabs sitesi ya da başka bir sitede gömülü deney. Gömen sitenin adresi yayımlanmaz. |
mode | free | daily | challenge | race | session | (boş) | Puanlı deneylerde oynama biçimi: serbest, günün turu, meydan okuma, yarış odası, deney oturumu. Puansız deneylerde ve biçimi saklanmayan eski cevaplarda boş. |
color_vision | normal | rg | by | contrast | (boş) | Renge dayalı deneylerde katılımcının seçtiği renk görüşü modu: normal, kırmızı-yeşil, mavi-sarı ya da yüksek kontrast. Modlarda uyaranlar farklı eksenlerde üretilir; karşılaştırmalar mod içinde yapılmalıdır. Diğer deneylerde boş. |
first_play | 1 | Her satır bir deneğin bu deneydeki ilk oynayışıdır (her zaman 1). Tekrar oynayışlar yalnızca sıralama puanı olarak saklanır ve açık veriye girmez. |
seen_before | yes | no | unsure | (boş) | Katılımcının bu deneyi ya da bilinen cevabını daha önce görüp görmediğine dair kendi beyanı (soran deneylerde). |
duration_s | number | Deneyin başından cevabın gönderilmesine kadar geçen süre, saniye (istemcide ölçülür, 0,1 s). |
play_score | number | İlk oynayışın sıralama puanı (puanlı deneylerde; tanımı yöntem kartında). Puansız deneylerde boş. |
Dışlama ölçütleri
Sunucu sekiz bahsin hepsine evet/hayır cevabı bekler; eksik gönderim reddedilir. Monoton olmayan kararları (ör. 200'ü kabul edip 250'yi reddetmek) analizde ayrı raporlamanızı öneririz.
- Yalnızca her deneğin bu deneydeki ilk cevabı; tekrar oynayışlar girmez.
- Simülasyon satırları, botlar, engellenmiş ve örnek hesaplar girmez.
- 3 Ekim 2026 öncesindeki cevaplar girmez (açık veri notunun yayında olduğu ilk gün).
Puanlama
Bu deney sıralama puanı kullanmaz. Kalabalık sonucu λ dağılımı ve paketlenmiş bahislerin kabul oranıdır.
Sürüm notları
- Ekim 2026
Kayıp katsayısı (λ) kuralı değişti: kabul edilen bahis sayısı k ise eşik, en büyük k kazancın en küçüğüdür. Açık verideki lambda sütunu her satır için seçimlerden bu kuralla yeniden hesaplanır.
- Ekim 2026
Arayüz dili (lang) cevapla birlikte saklanmaya başladı; önceki cevaplarda yalnızca uyaranları dile bağlı deneylerde biliniyor, ötekilerde boş.