Gönüllü ikilemi.
Tek bir kişinin küçük fedakârlığı herkesi kurtarıyor: odada o kişi sen olur musun?
Özgün çalışma
- Diekmann, A. (1985). Volunteer's dilemma. Journal of Conflict Resolution, 29(4), 605–610. Kaynak
- Darley, J. M., & Latané, B. (1968). Bystander intervention in emergencies: Diffusion of responsibility. Journal of Personality and Social Psychology, 8(4, Pt. 1), 377–383. Kaynak
- Fischer, P., Krueger, J. I., Greitemeyer, T., Vogrincic, C., Kastenmüller, A., Frey, D., Heene, M., Wicher, M., & Kainbacher, M. (2011). The bystander-effect: A meta-analytic review on bystander intervention in dangerous and non-dangerous emergencies. Psychological Bulletin, 137(4), 517–537. Kaynak
- Goeree, J. K., Holt, C. A., & Smith, A. M. (2017). An experimental examination of the volunteer's dilemma. Games and Economic Behavior, 102, 303–315. Kaynak
- Otsubo, H., & Rapoport, A. (2008). Dynamic volunteer's dilemmas over a finite horizon: An experimental study. Journal of Conflict Resolution, 52(6), 961–984. Kaynak
- Manning, R., Levine, M., & Collins, A. (2007). The Kitty Genovese murder and the social psychology of helping: The parable of the 38 witnesses. American Psychologist, 62(6), 555–562. Kaynak
- Arechar, A. A., Gächter, S., & Molleman, L. (2018). Conducting interactive experiments online. Experimental Economics, 21(1), 99–131. Kaynak
Uyarlamamız
Diekmann'ın (1985) gönüllü ikileminin eş zamanlı canlı oda uyarlaması. Herkese açık odada 6 kişi (özel odalarda 3–200 kişi) toplanınca 3 el oynanır; her elde herkesin 100 puanı vardır ve 20 saniye içinde en az bir kişi 'Ben yaparım' derse gönüllüler 75, diğerleri 100 puan alır; kimse demezse herkes 0 alır. Basış kesindir ve el bitene kadar başkalarına gösterilmez; basış saniyesi sunucu saatine göre kaydedilir.
Özgün çalışmadan farklar
- Puanlar hayalîdir.
- Aynı odada üç el oynandığı için eller birbirinden bağımsız değildir.
- Yayın odalarında sohbetten verilen sözler oyunun yapısını değiştirebilir.
Ölçülen değişkenler
Açık veri dosyasındaki sütunlar. Liste biçimindeki alanlar numaralı sütunlara açılır (örneğin rt_60, est_3); JSON sütunlarında yalnızca sayılar ve sabit uyaran adları bulunur.
| Sütun | Tür | Açıklama |
|---|---|---|
group_id | group code | Oda kodu: aynı odadaki satırları birbirine bağlar; her sürümde yeniden ve rastgele üretilir. |
group_size | integer | Odadaki oyuncu sayısı. |
points | number | Oyuncunun toplam puanı. |
rate | number | Oyuncunun gönüllü olduğu el oranı. |
none | number | Odada hiç gönüllü çıkmayan el oranı. |
first_s | number | Odada ilk basışın saniyesi (ellerin ortancası). |
Her dosyada bulunan ortak sütunlar (14)
row_id | string | Satır kodu. Her sürümde yeniden ve rastgele üretilir; kişiyi tanımlamaz, sürümler ya da deneyler arasında eşleştirilemez. |
experiment | string | Deneyin kısa adı (adres kısaltması). |
experiment_version | integer | Cevap biçiminin sürümü. Biçim değişen deneylerde yalnızca güncel biçim yayımlanır. |
date | YYYY-MM-DD | YYYY-Www | YYYY-MM | Cevabın verildiği gün (İstanbul saati). Aynı gün, dil ve cihazda 5 kişiden az cevap varsa ISO haftasına, o da yetmezse aya kabalaştırılır. |
date_precision | day | week | month | date sütununun inceliği. |
lang | tr | en | (boş) | Arayüz dili. Dil kaydı Ekim 2026’nın ilk haftasında başladı; daha önceki cevaplarda yalnızca uyaranı dile bağlı deneylerde bilinir, bilinmiyorsa boş. |
device | desktop | mobile | tablet | (boş) | Tarayıcının tanıttığı cihaz sınıfı (yalnızca sınıf; tarayıcı bilgisi saklanmaz ve yayımlanmaz). |
source | site | embed | Cevabın geldiği yer: balabs sitesi ya da başka bir sitede gömülü deney. Gömen sitenin adresi yayımlanmaz. |
mode | free | daily | challenge | race | session | (boş) | Puanlı deneylerde oynama biçimi: serbest, günün turu, meydan okuma, yarış odası, deney oturumu. Puansız deneylerde ve biçimi saklanmayan eski cevaplarda boş. |
color_vision | normal | rg | by | contrast | (boş) | Renge dayalı deneylerde katılımcının seçtiği renk görüşü modu: normal, kırmızı-yeşil, mavi-sarı ya da yüksek kontrast. Modlarda uyaranlar farklı eksenlerde üretilir; karşılaştırmalar mod içinde yapılmalıdır. Diğer deneylerde boş. |
first_play | 1 | Her satır bir deneğin bu deneydeki ilk oynayışıdır (her zaman 1). Tekrar oynayışlar yalnızca sıralama puanı olarak saklanır ve açık veriye girmez. |
seen_before | yes | no | unsure | (boş) | Katılımcının bu deneyi ya da bilinen cevabını daha önce görüp görmediğine dair kendi beyanı (soran deneylerde). |
duration_s | number | Deneyin başından cevabın gönderilmesine kadar geçen süre, saniye (istemcide ölçülür, 0,1 s). |
play_score | number | İlk oynayışın sıralama puanı (puanlı deneylerde; tanımı yöntem kartında). Puansız deneylerde boş. |
Dışlama ölçütleri
Bu deneyin cevapları istemciden kabul edilmez; yalnızca oda bittiğinde sunucuda, odadaki eylem kayıtlarından yazılır.
- Yalnızca her deneğin bu deneydeki ilk cevabı; tekrar oynayışlar girmez.
- Simülasyon satırları, botlar, engellenmiş ve örnek hesaplar girmez.
- 3 Ekim 2026 öncesindeki cevaplar girmez (açık veri notunun yayında olduğu ilk gün).
Puanlama
Bu deney sıralama puanı kullanmaz. Kalabalık sonucu grup büyüklüğüne göre gönüllülük oranı ve gönüllüsüz el oranıdır.
Sürüm notları
- Ekim 2026
Arayüz dili (lang) cevapla birlikte saklanmaya başladı; önceki cevaplarda yalnızca uyaranları dile bağlı deneylerde biliniyor, ötekilerde boş.