Sopa ve top.
Yedi kısa soruyu cevapla: aklına ilk geleni mi yazacaksın, yoksa bir kez daha mı düşüneceksin?
Özgün çalışma
- Frederick, S. (2005). Cognitive reflection and decision making. Journal of Economic Perspectives, 19(4), 25–42. Kaynak
- Toplak, M. E., West, R. F., & Stanovich, K. E. (2011). The Cognitive Reflection Test as a predictor of performance on heuristics-and-biases tasks. Memory & Cognition, 39(7), 1275–1289. Kaynak
- Brañas-Garza, P., Kujal, P., & Lenkei, B. (2019). Cognitive reflection test: Whom, how, when. Journal of Behavioral and Experimental Economics, 82, 101455. Kaynak
- Haigh, M. (2016). Has the standard Cognitive Reflection Test become a victim of its own success? Advances in Cognitive Psychology, 12(3), 145–149. Kaynak
- Bialek, M., & Pennycook, G. (2018). The cognitive reflection test is robust to multiple exposures. Behavior Research Methods, 50(5), 1953–1959. Kaynak
- Stagnaro, M. N., Pennycook, G., & Rand, D. G. (2018). Performance on the Cognitive Reflection Test is stable across time. Judgment and Decision Making, 13(3), 260–267. Kaynak
- Thomson, K. S., & Oppenheimer, D. M. (2016). Investigating an alternate form of the cognitive reflection test. Judgment and Decision Making, 11(1), 99–113. Kaynak
Uyarlamamız
Frederick'in (2005) Bilişsel Refleksiyon Testinin (CRT) Türk lirası ve metrik birimlerle uyarlaması: 1. elde standart üç soru standart sırayla (sopa-top, makineler, nilüfer yaprakları) sayısal girişle sorulur. 2. ve 3. elde Thomson ve Oppenheimer'ın (2016) CRT-2 formundaki dört soru Türkçeye ve metrik sisteme uyarlanmıştır. Cevaplardan önce soruları daha önce görüp görmediği sorulur.
Özgün çalışmadan farklar
- Para birimi TL'dir (110 = 100 + 10 ayrışması korunur).
- CRT-2 uyarlamaları ayrı bir geçerlik çalışmasıyla sınanmamıştır.
- Süre ve ortam kontrol edilmez; sorular çok bilinir.
Ölçülen değişkenler
Açık veri dosyasındaki sütunlar. Liste biçimindeki alanlar numaralı sütunlara açılır (örneğin rt_60, est_3); JSON sütunlarında yalnızca sayılar ve sabit uyaran adları bulunur.
| Sütun | Tür | Açıklama |
|---|---|---|
a_1 | number | 1. el: üç CRT sorusuna verilen cevabın sayı olarak okunan değeri (okunamazsa boş). (1. öğe) |
a_2 | number | 1. el: üç CRT sorusuna verilen cevabın sayı olarak okunan değeri (okunamazsa boş). (2. öğe) |
a_3 | number | 1. el: üç CRT sorusuna verilen cevabın sayı olarak okunan değeri (okunamazsa boş). (3. öğe) |
class_1 | correct | intuitive | other | Sopa ve top sorusunun sınıfı: correct (5) | intuitive (10) | other. |
class_2 | correct | intuitive | other | Makineler sorusunun sınıfı: correct (5) | intuitive (100) | other. |
class_3 | correct | intuitive | other | Nilüfer sorusunun sınıfı: correct (47) | intuitive (24) | other. |
score | integer | 1. el: doğru cevap sayısı (0–3). |
crt2_ok_1 | number | 2. ve 3. el: dört CRT-2 sorusunun her birinde doğru mu (1 = doğru, 0 = yanlış; cevaplanmadıysa boş). (1. öğe) |
crt2_ok_2 | number | 2. ve 3. el: dört CRT-2 sorusunun her birinde doğru mu (1 = doğru, 0 = yanlış; cevaplanmadıysa boş). (2. öğe) |
crt2_ok_3 | number | 2. ve 3. el: dört CRT-2 sorusunun her birinde doğru mu (1 = doğru, 0 = yanlış; cevaplanmadıysa boş). (3. öğe) |
crt2_ok_4 | number | 2. ve 3. el: dört CRT-2 sorusunun her birinde doğru mu (1 = doğru, 0 = yanlış; cevaplanmadıysa boş). (4. öğe) |
Her dosyada bulunan ortak sütunlar (14)
row_id | string | Satır kodu. Her sürümde yeniden ve rastgele üretilir; kişiyi tanımlamaz, sürümler ya da deneyler arasında eşleştirilemez. |
experiment | string | Deneyin kısa adı (adres kısaltması). |
experiment_version | integer | Cevap biçiminin sürümü. Biçim değişen deneylerde yalnızca güncel biçim yayımlanır. |
date | YYYY-MM-DD | YYYY-Www | YYYY-MM | Cevabın verildiği gün (İstanbul saati). Aynı gün, dil ve cihazda 5 kişiden az cevap varsa ISO haftasına, o da yetmezse aya kabalaştırılır. |
date_precision | day | week | month | date sütununun inceliği. |
lang | tr | en | (boş) | Arayüz dili. Dil kaydı Ekim 2026’nın ilk haftasında başladı; daha önceki cevaplarda yalnızca uyaranı dile bağlı deneylerde bilinir, bilinmiyorsa boş. |
device | desktop | mobile | tablet | (boş) | Tarayıcının tanıttığı cihaz sınıfı (yalnızca sınıf; tarayıcı bilgisi saklanmaz ve yayımlanmaz). |
source | site | embed | Cevabın geldiği yer: balabs sitesi ya da başka bir sitede gömülü deney. Gömen sitenin adresi yayımlanmaz. |
mode | free | daily | challenge | race | session | (boş) | Puanlı deneylerde oynama biçimi: serbest, günün turu, meydan okuma, yarış odası, deney oturumu. Puansız deneylerde ve biçimi saklanmayan eski cevaplarda boş. |
color_vision | normal | rg | by | contrast | (boş) | Renge dayalı deneylerde katılımcının seçtiği renk görüşü modu: normal, kırmızı-yeşil, mavi-sarı ya da yüksek kontrast. Modlarda uyaranlar farklı eksenlerde üretilir; karşılaştırmalar mod içinde yapılmalıdır. Diğer deneylerde boş. |
first_play | 1 | Her satır bir deneğin bu deneydeki ilk oynayışıdır (her zaman 1). Tekrar oynayışlar yalnızca sıralama puanı olarak saklanır ve açık veriye girmez. |
seen_before | yes | no | unsure | (boş) | Katılımcının bu deneyi ya da bilinen cevabını daha önce görüp görmediğine dair kendi beyanı (soran deneylerde). |
duration_s | number | Deneyin başından cevabın gönderilmesine kadar geçen süre, saniye (istemcide ölçülür, 0,1 s). |
play_score | number | İlk oynayışın sıralama puanı (puanlı deneylerde; tanımı yöntem kartında). Puansız deneylerde boş. |
Dışlama ölçütleri
Cevapların kendisi (serbest metin) yayımlanmaz; yalnızca sunucuda okunan sayı ve sınıf yayımlanır. Sunucu cevaptaki tek sayıyı birim ve kelimelerden ayıklayarak okur ('5 TL', '5,00', 'beş'). Analizde 'daha önce gördüm' diyenleri (seen_before) ayrı raporlamanızı öneririz.
- Yalnızca her deneğin bu deneydeki ilk cevabı; tekrar oynayışlar girmez.
- Simülasyon satırları, botlar, engellenmiş ve örnek hesaplar girmez.
- 3 Ekim 2026 öncesindeki cevaplar girmez (açık veri notunun yayında olduğu ilk gün).
Puanlama
Sıralama puanı: yedi sorudaki toplam doğru sayısı (CRT 0–3 + CRT-2 0–4); yüksek olan daha iyi. CRT-2 doğruları sunucuda yeniden değerlendirilir.
Sıralama ölçüsü: doğru (yüksek daha iyi). Açık verideki play_score sütunu ilk oynayışın bu puanıdır.
Sürüm notları
- Ekim 2026
Cevap ayrıştırıcı genişledi: birimli ya da kelimeli cevaplardaki tek sayı (“8 koyun”, “five”) okunuyor. Önceki cevaplarda bu tür yazımlar sayı olarak okunamamış ve “other” sınıfına düşmüş olabilir.
- Ekim 2026
Puanlı deneylerde oynama biçimi (serbest, günlük, meydan okuma, yarış, oturum) cevapla birlikte saklanmaya başladı; önceki cevaplarda mode sütunu boş.
- Ekim 2026
Arayüz dili (lang) cevapla birlikte saklanmaya başladı; önceki cevaplarda yalnızca uyaranları dile bağlı deneylerde biliniyor, ötekilerde boş.