Beyaz ayıyı düşünme.
Bir dakika boyunca beyaz bir ayıyı düşünmemeyi başarabilir misin?
Özgün çalışma
- Wegner, D. M., Schneider, D. J., Carter, S. R., III, & White, T. L. (1987). Paradoxical effects of thought suppression. Journal of Personality and Social Psychology, 53(1), 5–13. Kaynak
- Wegner, D. M. (1994). Ironic processes of mental control. Psychological Review, 101(1), 34–52. Kaynak
- Abramowitz, J. S., Tolin, D. F., & Street, G. P. (2001). Paradoxical effects of thought suppression: A meta-analysis of controlled studies. Clinical Psychology Review, 21(5), 683–703. Kaynak
- Wang, D. A., Hagger, M. S., & Chatzisarantis, N. L. D. (2020). Ironic effects of thought suppression: A meta-analysis. Perspectives on Psychological Science, 15(3), 778–793. Kaynak
Uyarlamamız
Wegner ve arkadaşlarının (1987) düşünce bastırma deneyinin kısa uyarlaması. İki dakikalık deneyde bir dakika beyaz bir ayıyı düşünmemeye çalışılır, bir dakika serbest kalınır; iki dakikada da beyaz ayı aklına her geldiğinde ekrandaki tek düğmeye basılır. Katılımcıların yarısı önce bastırır, yarısı önce serbest kalır (kişiye özel tohumla rastgele). Her dakika altı adet 10 saniyelik dilime bölünür; sonda düşünmemek için kullanılan yol sorulur.
Özgün çalışmadan farklar
- Dönemler beş dakika yerine birer dakikadır.
- Katılımcılar yüksek sesle düşünmez, yalnızca düğmeye basar.
- Serbest dakikada 'beyaz ayıyı düşün' talimatı verilmez; yalnızca serbest bırakılır.
Ölçülen değişkenler
Açık veri dosyasındaki sütunlar. Liste biçimindeki alanlar numaralı sütunlara açılır (örneğin rt_60, est_3); JSON sütunlarında yalnızca sayılar ve sabit uyaran adları bulunur.
| Sütun | Tür | Açıklama |
|---|---|---|
cond | sup | free | Grup: sup = önce bastırma, free = önce serbest. |
presses | JSON | Basış zamanları: [[1. dakika ms…], [2. dakika ms…]]. |
away_1 | number | Her dakikada sekmeden uzak kalınan süre (ms). (1. öğe) |
away_2 | number | Her dakikada sekmeden uzak kalınan süre (ms). (2. öğe) |
strategy | focus | jump | none | other | Kullanılan yol: focus = başka bir şeye odaklandım, jump = konudan konuya atladım, none = özel bir şey yapmadım, other = başka. |
n_1 | number | Dakika başına basış sayısı (n_1 = 1. dakika, n_2 = 2. dakika). (1. öğe) |
n_2 | number | Dakika başına basış sayısı (n_1 = 1. dakika, n_2 = 2. dakika). (2. öğe) |
n_suppress | integer | Bastırma dakikasındaki basış sayısı. |
n_free | integer | Serbest dakikadaki basış sayısı. |
bins | JSON | 10 saniyelik dilimlerde basış sayıları (12 dilim: önce 1. dakika, sonra 2. dakika). |
clean | 0 | 1 | Sekmeden 3 saniyeden uzun ayrılmadı mı (1 = temiz). |
Her dosyada bulunan ortak sütunlar (14)
row_id | string | Satır kodu. Her sürümde yeniden ve rastgele üretilir; kişiyi tanımlamaz, sürümler ya da deneyler arasında eşleştirilemez. |
experiment | string | Deneyin kısa adı (adres kısaltması). |
experiment_version | integer | Cevap biçiminin sürümü. Biçim değişen deneylerde yalnızca güncel biçim yayımlanır. |
date | YYYY-MM-DD | YYYY-Www | YYYY-MM | Cevabın verildiği gün (İstanbul saati). Aynı gün, dil ve cihazda 5 kişiden az cevap varsa ISO haftasına, o da yetmezse aya kabalaştırılır. |
date_precision | day | week | month | date sütununun inceliği. |
lang | tr | en | (boş) | Arayüz dili. Dil kaydı Ekim 2026’nın ilk haftasında başladı; daha önceki cevaplarda yalnızca uyaranı dile bağlı deneylerde bilinir, bilinmiyorsa boş. |
device | desktop | mobile | tablet | (boş) | Tarayıcının tanıttığı cihaz sınıfı (yalnızca sınıf; tarayıcı bilgisi saklanmaz ve yayımlanmaz). |
source | site | embed | Cevabın geldiği yer: balabs sitesi ya da başka bir sitede gömülü deney. Gömen sitenin adresi yayımlanmaz. |
mode | free | daily | challenge | race | session | (boş) | Puanlı deneylerde oynama biçimi: serbest, günün turu, meydan okuma, yarış odası, deney oturumu. Puansız deneylerde ve biçimi saklanmayan eski cevaplarda boş. |
color_vision | normal | rg | by | contrast | (boş) | Renge dayalı deneylerde katılımcının seçtiği renk görüşü modu: normal, kırmızı-yeşil, mavi-sarı ya da yüksek kontrast. Modlarda uyaranlar farklı eksenlerde üretilir; karşılaştırmalar mod içinde yapılmalıdır. Diğer deneylerde boş. |
first_play | 1 | Her satır bir deneğin bu deneydeki ilk oynayışıdır (her zaman 1). Tekrar oynayışlar yalnızca sıralama puanı olarak saklanır ve açık veriye girmez. |
seen_before | yes | no | unsure | (boş) | Katılımcının bu deneyi ya da bilinen cevabını daha önce görüp görmediğine dair kendi beyanı (soran deneylerde). |
duration_s | number | Deneyin başından cevabın gönderilmesine kadar geçen süre, saniye (istemcide ölçülür, 0,1 s). |
play_score | number | İlk oynayışın sıralama puanı (puanlı deneylerde; tanımı yöntem kartında). Puansız deneylerde boş. |
Dışlama ölçütleri
Sunucu grubu, iki dakikanın basış zamanlarını (0–61,5 sn) ve basış sınırını doğrular. Kalabalık karşılaştırmasında clean = 0 olanlar ayrı tutulur; sizin de öyle yapmanızı öneririz.
- Yalnızca her deneğin bu deneydeki ilk cevabı; tekrar oynayışlar girmez.
- Simülasyon satırları, botlar, engellenmiş ve örnek hesaplar girmez.
- 3 Ekim 2026 öncesindeki cevaplar girmez (açık veri notunun yayında olduğu ilk gün).
Puanlama
Bu deney sıralama puanı kullanmaz. Ana karşılaştırmalar gruplar arasıdır: bastırmanın ilk dakikadaki anlık etkisi ve bastırmadan sonraki serbest dakikadaki geri tepme.
Sürüm notları
- Ekim 2026
Arayüz dili (lang) cevapla birlikte saklanmaya başladı; önceki cevaplarda yalnızca uyaranları dile bağlı deneylerde biliniyor, ötekilerde boş.