Duyular karışıyor.
İnce bir ses küçük mü, büyük mü? Tatlı yuvarlak mı, köşeli mi? Ekşinin rengi ne? Duyuların arasındaki gizli eşleşmeleri ne kadar paylaşıyoruz?
Özgün çalışma
- Spence, C. (2011). Crossmodal correspondences: A tutorial review. Attention, Perception, & Psychophysics, 73(4), 971–995. Kaynak
- Mondloch, C. J., & Maurer, D. (2004). Do small white balls squeak? Pitch-object correspondences in young children. Cognitive, Affective, & Behavioral Neuroscience, 4(2), 133–136. Kaynak
- Marks, L. E. (1974). On associations of light and sound: The mediation of brightness, pitch, and loudness. The American Journal of Psychology, 87(1/2), 173–188. Kaynak
- Dolscheid, S., Shayan, S., Majid, A., & Casasanto, D. (2013). The thickness of musical pitch: Psychophysical evidence for linguistic relativity. Psychological Science, 24(5), 613–621. Kaynak
- Dolscheid, S., Çelik, S., Erkan, H., Küntay, A., & Majid, A. (2020). Space-pitch associations differ in their susceptibility to language. Cognition, 196, 104073. Kaynak
- Adeli, M., Rouat, J., & Molotchnikoff, S. (2014). Audiovisual correspondence between musical timbre and visual shapes. Frontiers in Human Neuroscience, 8, 352. Kaynak
- Velasco, C., Woods, A. T., Marks, L. E., Cheok, A. D., & Spence, C. (2016). The semantic basis of taste-shape associations. PeerJ, 4, e1644. Kaynak
- Spence, C., Wan, X., Woods, A., Velasco, C., Deng, J., Youssef, J., & Deroy, O. (2015). On tasty colours and colourful tastes? Assessing, explaining, and utilizing crossmodal correspondences between colours and basic tastes. Flavour, 4, 23. Kaynak
- Woods, A. T., & Spence, C. (2016). Using single colors and color pairs to communicate basic tastes. i-Perception, 7(4), 1–15. Kaynak
- Bremner, A. J., Caparos, S., Davidoff, J., de Fockert, J., Linnell, K. J., & Spence, C. (2013). “Bouba” and “Kiki” in Namibia? A remote culture make similar shape–sound matches, but different shape–taste matches to Westerners. Cognition, 126(2), 165–172. Kaynak
Uyarlamamız
Duyular arası eşleşmeler (Spence, 2011) üzerine on beş eşleştirme. Dört boyutta bir ses çalar ve iki görüntüden biri seçilir: tiz ya da pes bir saf ton küçük ya da büyük topla, açık ya da koyu daireyle, ince ya da kalın çizgiyle; yumuşak ya da sert tınılı bir ses yuvarlak ya da sivri şekille. İki boyutta ses yoktur: tatlı, ekşi ve acı birer şekille; tatlı, ekşi, tuzlu ve acı on renkten biriyle eşleştirilir. Ses duyamayanlar için yalnızca tat sorularından oluşan sessiz bir sürüm vardır.
Özgün çalışmadan farklar
- Eşleşmeler görecelidir; her denemede tek bir ses çalındığı için önceki seslere bağlı olabilir.
- 'Tipik yön' bir doğru cevap değil, araştırmalarda en sık görülen yöndür.
Ölçülen değişkenler
Açık veri dosyasındaki sütunlar. Liste biçimindeki alanlar numaralı sütunlara açılır (örneğin rt_60, est_3); JSON sütunlarında yalnızca sayılar ve sabit uyaran adları bulunur.
| Sütun | Tür | Açıklama |
|---|---|---|
t | JSON | Denemeler: [[deneme no, seçim (iki seçenekte 0/1, renkte 0–9), süre ms], …]. |
audio | integer | Sesli sürüm mü (1) sessiz sürüm mü (0). |
align | JSON | Boyut başına tipik yönle örtüşen / sorulan: {boyut: [örtüşen, sorulan]} (size, light, thick, timbre, tshape, tcolor). |
taste_colors | JSON | Tat başına seçilen renk no: {sour, sweet, salty, bitter: 0–9}. |
score | integer | Tipik yönle örtüşen cevap sayısı. |
total | integer | Değerlendirilen cevap sayısı. |
score_pct | number | Örtüşme yüzdesi. |
Her dosyada bulunan ortak sütunlar (14)
row_id | string | Satır kodu. Her sürümde yeniden ve rastgele üretilir; kişiyi tanımlamaz, sürümler ya da deneyler arasında eşleştirilemez. |
experiment | string | Deneyin kısa adı (adres kısaltması). |
experiment_version | integer | Cevap biçiminin sürümü. Biçim değişen deneylerde yalnızca güncel biçim yayımlanır. |
date | YYYY-MM-DD | YYYY-Www | YYYY-MM | Cevabın verildiği gün (İstanbul saati). Aynı gün, dil ve cihazda 5 kişiden az cevap varsa ISO haftasına, o da yetmezse aya kabalaştırılır. |
date_precision | day | week | month | date sütununun inceliği. |
lang | tr | en | (boş) | Arayüz dili. Dil kaydı Ekim 2026’nın ilk haftasında başladı; daha önceki cevaplarda yalnızca uyaranı dile bağlı deneylerde bilinir, bilinmiyorsa boş. |
device | desktop | mobile | tablet | (boş) | Tarayıcının tanıttığı cihaz sınıfı (yalnızca sınıf; tarayıcı bilgisi saklanmaz ve yayımlanmaz). |
source | site | embed | Cevabın geldiği yer: balabs sitesi ya da başka bir sitede gömülü deney. Gömen sitenin adresi yayımlanmaz. |
mode | free | daily | challenge | race | session | (boş) | Puanlı deneylerde oynama biçimi: serbest, günün turu, meydan okuma, yarış odası, deney oturumu. Puansız deneylerde ve biçimi saklanmayan eski cevaplarda boş. |
color_vision | normal | rg | by | contrast | (boş) | Renge dayalı deneylerde katılımcının seçtiği renk görüşü modu: normal, kırmızı-yeşil, mavi-sarı ya da yüksek kontrast. Modlarda uyaranlar farklı eksenlerde üretilir; karşılaştırmalar mod içinde yapılmalıdır. Diğer deneylerde boş. |
first_play | 1 | Her satır bir deneğin bu deneydeki ilk oynayışıdır (her zaman 1). Tekrar oynayışlar yalnızca sıralama puanı olarak saklanır ve açık veriye girmez. |
seen_before | yes | no | unsure | (boş) | Katılımcının bu deneyi ya da bilinen cevabını daha önce görüp görmediğine dair kendi beyanı (soran deneylerde). |
duration_s | number | Deneyin başından cevabın gönderilmesine kadar geçen süre, saniye (istemcide ölçülür, 0,1 s). |
play_score | number | İlk oynayışın sıralama puanı (puanlı deneylerde; tanımı yöntem kartında). Puansız deneylerde boş. |
Dışlama ölçütleri
Sunucu sürüme göre beklenen denemelerin hepsinin bir kez geldiğini doğrular ve örtüşmeleri kendisi hesaplar.
- Yalnızca her deneğin bu deneydeki ilk cevabı; tekrar oynayışlar girmez.
- Simülasyon satırları, botlar, engellenmiş ve örnek hesaplar girmez.
- 3 Ekim 2026 öncesindeki cevaplar girmez (açık veri notunun yayında olduğu ilk gün).
Puanlama
Bu deney sıralama puanı kullanmaz. Kalabalık sonucu boyut başına tipik yönle örtüşme oranıdır.
Sürüm notları
- Ekim 2026
Arayüz dili (lang) cevapla birlikte saklanmaya başladı; önceki cevaplarda yalnızca uyaranları dile bağlı deneylerde biliniyor, ötekilerde boş.